Nagrody Pamięci Narodu są od 2010 r. przyznawane przez czeską organizację Post Bellum osobom, które
w swoim życiu pokazały, że honor, wolność i godność człowieka nie są wyłącznie pustymi słowami.
Powstanie wyróżnienia związane jest z osobą nieżyjącego prezydenta Czech Vaclava Havla, który powiedział:
Jeżeli chcemy wiedzieć, kim jesteśmy, musimy znać swoją przeszłość i starać się zrozumieć, na jakie wyzwania, prześladowania i pokusy zostali narażeni nasi przodkowie. By docenić Pamięć Narodu.
Obecną edycję patronatem objął brat b. prezydenta, filozof i naukowiec Ivan M. Havel.
W tym roku do nagrody nominowano 20 członków opozycyjnych ruchów antykomunistycznych z Czech, Niemiec, Polski, Słowacji i Węgier. Znalazło się wśród nich czworo Polaków, w tym Kornel Morawiecki.
Nominowanych wyłoniła grupa historyków i badaczy z Post Bellum oraz organizacji partnerskich m.in. IPN spośród historii świadków zapisanych w internetowej kolekcji Pamięci Narodu założonej przez Post Bellum w 2001 r. Kolekcja zawiera obecnie 3 tys. nagrań świadków przełomowych momentów XX w. z 13 krajów europejskich.
Do końca października internauci mogą na stronie www.memoryofnationsawards.eu wyrazić poparcie dla każdego z nominowanych oraz podzielić się historią ich życia na portalach społecznościowych. Głosy te zostaną wzięte pod uwagę przez jury podczas wybierania pięciu laureatów Nagród Pamięci Narodu.
W skład jury wchodzą: Ivan M. Havel (naukowiec, Czechy), Tomas Halik (ksiądz i filozof, Czechy), Mikulas Kroupa (dokumentalista i założyciel Pamięci Narodu, Czechy), Zdenek Hazdra (dyrektor Instytutu Badań Reżimów Totalitarnych, Czechy), Michal Smid (redaktor naczelny kolekcji Pamięci Narodu, Czechy), Gyorgy Varga (tłumacz i dyplomata, Węgry), Ladislav Snopko (b. minister kultury, Słowacja), Stefan Hrib (redaktor naczelny czasopisma Tyzden, Słowacja), Paweł Ukielski (historyk, wicedyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego, Polska) i Adrian von Arburg (historyk, Szwajcaria).
Na nagrodę zasługują oczywiście wszyscy nominowani, ale biorąc pod uwagę czas i rozmiar wydarzenia, możemy przyznać jedynie pięć nagród. Dziękujemy w związku z tym za spontaniczne wsparcie i uznanie, które kandydaci otrzymują od społeczeństwa za pośrednictwem internetu. Przecież głównym celem Nagród Pamięci Narodu jest inspirowanie współczesnego społeczeństwa odwagą i bohaterstwem świadków
— mówi dyrektor Post Bellum Mikulas Kroupa.
17 listopada w czasie uroczystej gali w Teatrze Narodowym w Pradze zwycięzcy odbiorą nagrody z rąk m.in. filozofa Tomasa Halika czy b. słowackiej premier Ivety Radicovej. Organizatorzy – jak informują – prowadzą też rozmowy na temat udziału z niemieckim prezydentem Joachimem Gauckiem i b. prezydentem Lechem Wałęsą. Elementem gali będzie też koncert, podczas którego ma m.in. wystąpi gitarzysta, wokalista i kompozytor czeskiego pochodzenia Ivan Kral.
Zachęcamy do udziału w tym przedsięwzięciu pod adresem http://www.memoryofnationsawards.eu/pl/#nominees